Hạnh phúc qua cách nhìn khoa học (Tập 2 – Tình yêu và hôn nhân)

Trong bài này mình đề cập đến quan niệm phổ biến rằng tình yêu và hôn nhân sẽ làm cho chúng ta hạnh phúc. Chúng ta thường vào đời với mong ước sớm có được một mối tình lãng mạn rồi kết hôn, chung sống với người mình yêu tới trọn đời. Tuy nhiên, thực tế khiến cho nhiều người thất vọng. Có người tiêu tốn thời gian, công sức, tiền của nhưng vẫn chưa tìm được đối tượng phù hợp. Có người trải qua nhiều cuộc tình nhưng rốt cuộc vẫn thấy trống rỗng. Có người sớm tìm thấy bến đỗ nhưng rồi sau đó lại thấy mệt mỏi và chán nản. Tình yêu và hôn nhân có thực sự mang lại hạnh phúc và sự thoải mái hay không? Trong khoá học về hạnh phúc mình đã học được những điều gì?

1, Tình yêu và hôn nhân có thể đem lại sự phấn chấn, tuy nhiên chỉ nhất thời mà thôi

Theo một nghiên cứu được thực hiện ở Đức thì chúng ta sẽ hạnh phúc hơn trong khoảng thời gian hai năm trước và sau hôn nhân. Kết luận này cũng thật hợp lý. Giai đoạn hẹn hò và tìm hiểu về nhau, sự phấn chấn khi chuẩn bị cho lễ cưới và thời kỳ đầu chung sống thường là những quãng thời gian lãng mạn, đáng nhớ. Tuy nhiên, thường chỉ sau vài năm, mức độ hạnh phúc và mãn nguyện của mỗi người sẽ quay trở lại trạng thái ban đầu khi còn độc thân. Tình yêu và hôn nhân khiến ta hạnh phúc hơn trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng mức độ phấn chấn sẽ quay lại mức mặc định của mỗi người.

2, Tính cách của mỗi người ảnh hưởng đến mức độ hạnh phúc

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, có những tính cách tốt khiến cho ta hạnh phúc hơn trong tình yêu và có những cách hành xử tiêu cực có thể khiến chúng ta bất hạnh hơn. Những tính cách tốt bao gồm khả năng tin tưởng vào đối phương, sự an yên và tự tin dù độc thân hay có người yêu, và sự thoải mái và và lạc quan khi tương tác với những người khác.

Đối nghịch lại là những tích cách có thể dẫn đến những tiêu cực trong tình yêu. Trong đó có sự thiếu tin tưởng vào đối phương, điều có thể dẫn đến những hoài nghi và ghen tuông vô lý. Ngoài ra còn có cảm giác bất an khi tương tác với người khác, muốn người khác hoàn toàn thuộc về mình hay phụ thuộc vào mình thì mới thấy yên tâm. Cuối cùng là nỗi sợ hãi bị bỏ rơi hay bị từ chối, có thể dẫn đến những phản ứng thái quá khi bị người yêu chia tay.

Kết luận rút ra từ nghiên cứu này khá đơn giản. Nếu bạn có một trong những tật xấu như trên, hãy thôi hy vọng rằng tình yêu sẽ hoá giải được sự cô đơn hay bất hạnh của bạn. Thay vì đó, hãy chú trọng vào sửa đổi bản thân. Khi bạn lạc quan và thoải mái, không hoài nghi hay muốn sở hữu thì bạn mới có thể có một mối tình bền bỉ và suôn sẻ. Nếu chưa có người yêu, bạn có thể học cách làm một người bạn tốt hơn với những người khác, dần dần mình tin chúng ta có thể học được những cách đối xử tích cực hơn.

3, Hôn nhân làm cho đàn ông hạnh phúc hơn, nhưng lại tạo thêm nhiều gánh nặng cho phụ nữ

Một điều thú vị mà mình học được, đó là hôn nhân có ảnh hưởng khác nhau đối với đàn ông và phụ nữ. Những người đàn ông có gia đình nói chung thường chuyên tâm vào sự nghiệp, có mức lương cao hơn, để ý tới sức khoẻ và có tuổi thọ cao hơn so với những người đàn ông độc thân. Có vẻ hôn nhân giúp họ duy trì những thói quen tích cực và ít mạo hiểm hơn.

Tuy nhiên đối với phụ nữ, hôn nhân và đặc biệt là có con nhỏ tạo ra gánh nặng và áp lực. Trên thực tế, mình cũng thấy những bạn bè có con nhỏ hay phàn nàn về sự mệt mỏi khi phải trông con cả ngày. Những người có một con thì đủng đỉnh, không vội có thêm đứa thứ hai. Ngược lại thì theo các nghiên cứu, nhóm phụ nữ độc thân và không có con có chỉ số hạnh phúc và tuổi thọ cao hơn nhóm phụ nữ kết hôn và có con. Tất nhiên, việc kết hôn và có con là những quyết định quan trọng và có ý nghĩa đối với bản thân, gia đình và xã hội. Tuy nhiên, nếu bạn là phụ nữ thì nên xem xét những gánh nặng này trước khi có con. Nếu bạn lớn tuổi hơn chút và không biết mình có tìm được đối tượng phù hợp hay không thì đây có thể là một thông tin giúp bạn gỡ bỏ áp lực phải lấy chồng, có con.

Tại sao tình yêu không mang lại cảm giác hạnh phúc bền lâu?

Chắc ai trong chúng ta cũng đã có lần hốt hoảng hay tiếc nuối khi một ngày nhận ra, mình không còn yêu đối phương một cách thắm thiết như xưa nữa. Chúng ta không còn hồi hộp chờ đời buổi hẹn hò, ở bên nhau thay vì đắm đuối thì ta lại chành choẹ vì những điều không đâu. Theo khoa học thì điều này rất bình thường, vì một khi ta đã quá quen với một điều gì đó thì nó sẽ không làm cho ta hạnh phúc như ban đầu nữa. Không chỉ với tình cảm lãng mạn, mà những thứ khác như của cải vật chất, công việc tốt cũng khiến cho chúng ta chán và thấy bình thường sau một thời gian.

Những thay đổi trạng thái như đi từ độc thân sang hẹn hò, hay từ ở riêng sang ở chung thường khiến cho chúng ta hưng phấn trong chốc lát, nhưng khi ta quen rồi, nó trở nên không còn đặc biệt. Thậm chí trong tình hình dịch bệnh, phải loanh quanh ở nhà với nhau suốt ngày còn khiến chúng ta phát chán với nhau.

Làm thế nào để không chán?

Có hai cách đối phó nói chung để chúng ta không chán với người yêu, với công việc, hay những thứ khác xung quanh.

1, Giải lao định kỳ
Thường khi xem một bộ phim hay chúng ta sẽ không thích bị gián đoạn bởi quảng cáo. Nhưng một nghiên cứu chỉ ra, những phút ngắt quãng đó lại khiến cho ta hào hứng chờ đợi phần tiếp và có thêm sự tập trung để tiếp tục theo dõi. Nếu cứ cày một bộ phim liên tục, bạn sẽ thấy mệt mỏi và không có sức để thưởng thức các chi tiết. Nếu áp dụng vào tình yêu, mình nghĩ thay vì ở bên nhau 24/7 thì chúng ta nên giữ khoảng cách nhất định, dành thời gian nhiều hơn cho bản thân. Như vậy chúng ta mới có thể mong đợi những buổi hẹn hò bên nhau và tránh cảm giác nhàm chán.

2, Tăng những trải nghiệm phong phú
Nếu bạn thích một hoạt động nào đó, thay vì lặp đi lặp lại y nguyên, tạo nên sự phong phú và khác biệt sẽ giúp cho bạn có những trải nghiệm tốt đẹp hơn. Ví dụ thỉnh thoảng thay đổi địa điểm chạy bộ, nấu món ưa thích với một nguyên liệu mới, hay nhận làm một dự án phức tạp hơn trong công việc. Trong tình yêu, mình nghĩ có hai cách để tạo ra sự phong phú. Một là chúng ta có thể thay đổi và làm mới bản thân trong mắt người yêu, đơn giản là mặc một bộ đồ mới, nấu một món ăn lạ hay cầu kỳ hơn là theo đuổi một sở thích khác. Điều này không chỉ khiến bạn thêm thú vị trong mắt người yêu mà cũng giúp cho bản thân học được thêm các kỹ năng mới. Điều thứ hai là hai người có thể thăm thú những quán ăn, điểm du lịch mới, hay kê lại bàn ghế trong nhà, thậm chí chuyển môi trường sống, v.v. Như vậy hai người lại có thể tìm hiểu về nhau trong một môi trường mới và thú vị hơn.

Kết luận

Quan trọng hơn cả, những nghiên cứu này giúp chúng ta có một cái nhìn tỉnh táo và sáng suốt hơn về tình yêu và hôn nhân. Nó không phải là chìa khoá vàng giúp chúng ta hoá giải những vấn đề tâm lý hay cảm xúc. Kể cả khi bạn đã tìm thấy nửa còn lại, hãy luôn cố gắng tạo ra những trải nghiệm mới mẻ cho nhau hay thay đổi môi trường để đánh bại sự nhàm chán. Hãy đừng hoảng hốt hay nản chí khi thấy tình cảm không còn thắm thiết như trước. Những giải pháp bạn thường nghĩ đến như chia tay hay tìm mối tình mới sẽ không bền vững vì cảm giác quen thuộc sẽ đến với bất kỳ mối tình nào. Còn nếu bạn đang độc thân thì hãy vui lên vì khoa học cho thấy những người đã kết hôn cũng không hạnh phúc hơn bạn là bao. Hãy sử dụng thời gian và sự linh động của mình một cách sáng suốt.